Mediemisjon i Midtausten

Det siste året har eg vore så heldig at eg har fått sendetid i den kristne lokalradioen her på Sunnmøre. Radio Sunnmøre har intervjua meg om NMS sitt misjonsarbeid i Midtausten, og eg har fått delt om mykje av det me er med på i lag med våre lokale samarbeidsorganisasjonar. I det siste intervjuet kommenterer eg først den politiske situasjonen i Midtausten, før eg fokuserer på Middle East Media, som har vore til stades i denne turbulente delen av verda i 50 år. Det starta i Libanon i 1975, men flytta til eit fredelegare land då borgarkrigen braut ut same året. Dette er organisasjonen me arbeidde for då me var utsendingar for NMS til Midtausten for mange år sidan. 

 Høyr intervjuet i Radio Sunnmøre her:   Den politiske situasjonen i Midtausten 

Korleis går det med Dalia i Rafah?

Tidlegare denne våren fortalde den kristne TV-kanalen SAT-7 om 17 år gamle Dalia som hadde flykta frå Nord-Gaza til Rafah i sør. No er eg spent på korleis det går med henne, når den Israelske hæren står klar til det siste angrepet mot Hamas i den tett befolka byen på grensa mot Egypt.  

Det er hjarteskjerande å tenka på alle dei fortvilte menneska som ikkje har nokon stad å søka tilflukt når bomberegnet kjem over dei. Dei siste dagane har det komme meldingar om at Israel i samarbeid med Egypt har førebudd ei masse-evakuering frå Gaza til store teltleirar litt lengre nord, og me kan berre håpa og be om at dette kan skje på ein nokolunde forsvarleg måte. Men når me veit kor lite respekt dei krigande partane har for menneskeliv, er eg ikkje veldig optimistisk.  

Huset til Dalia sin familie i den nordlege delen av Gaza blei øydelagd av krigshandlingane. Derfor flykta dei sørover til onkelen hennar i Rafah. Der har ho, mora og søskena henner opphalde seg i lag med 30 andre slektningar. “Me var heldige”, seier ho, for i andre hus kunne det bu mellom 50 og 100 menneske. Vil dei no klara å komma seg ut av Rafah og i nokolunde sikkerhet utanfor den verste krigssona?  

Dalia gjekk siste året på vidaregåande, og hadde håp om å begynna å studera i utlandet før krigen braut laus. Kva skjer no? Alle universiteta inne i Gaza er utbomba. “Eg vil gjerne læra, og eg vil komma tilbake for å bygga landet mitt”, seier ho. “Alle jenter på min alder har håp. Sjølv har eg lyst til å studera markedsføring”. At ho har forretningstalent, det har Dalia allereie vist. I to år dreiv ho ei nettbedrift som selde klær. Forretningen gjekk bra fram til krigen, men alt blei øydelagd då huset brant ned. Likevel har ho håp: “Om me ikkje har håp, korleis kan me fortsetta å leva? Me skal komma tilbake betre enn før, bygga opp igjen og læra. Sjølv om eg misser dette året, har eg enno tid, og eg kan studera neste år. Me skal bygga opp igjen skulane og universiteta våre. Så lenge det er liv, er det håp!”  

I skrivande stund veit eg ikkje korleis det går med Dalia. Eg kan berre håpa og be om at den komande delen av krigen ikkje må føra til store sivile lidingar.  

Eg har mykje meir på hjarta om konflikten mellom israelarar og palestinarar, men det må bli ein annan gong.  

Terence Ascott om konflikten i Gaza

Dr Terence Ascott er godt kjend av alle som er glad i den kristne TV-kanalen SAT-7, som han grunnla i 1996, og som NMS har vore med å støtta sidan starten. Han har også i mange år vore engasjert i MEM, Middle East Media, som er den første misjonsorganisasjonen NMS fekk eit  samarbeid med i Midtausten for meir enn 30 år sidan. Han er engelsk, men har budd i Midtausten det meste av livet, både i Jerusalem, Beirut, Kairo og på Kypros, der SAT-7 har hovudadministrasjonen sin. 

Denne veka fekk eg høve til å lytta til han, og her deler han med oss tankane sine om konflikten i Gaza: 

Hamas sine grusomme drap og bortføringar av hundrevis av israelarar den 7. oktober kan ikkje på nokon måte forsvarast. Men kvifor det hende, det er forståeleg og føreseieleg, om me tenkjer på dei siste femti åra med konflikt, og okkupasjonen og konfiskeringa av palestinsk land, heimar og forretningar, noko som er blitt ignorert så lenge.  

Sameleis kan me forstå at israelarane reagerer med sinne på dei skrekkelege hendingane den 7. oktober. Likevel kan ikkje Israel sitt svar forsvarast. Israelske luftangrep har drepe og såra tusenvis av born, i tillegg til alle andre sivile, inkludert kvinner. Om ikkje forsyningar av vatn, mat, medisin, elektrisitet og drivstoff blir brakt inn raskt, og om det ikkje blir ein slutt på bombinga, vil mange, mange fleire sivile døy – menn, kvinner og born.  

Dagens situasjon er ei kollektiv avstraffing av 2,3 millionar palestinarar. Mange av dei var allereie flyktningar og budde i leirar i Gaza. La oss vera tydelege: Dette er, som mange av verdas leiarar har sagt, eit krigsbrot.

Og kor er det håp om ein slutt på denne valden, når begge sider vil ha hevn – og vil ha eit hovud for eit auge, ein arm for ein finger? Held denne spiralen fram, vil det berre bli meir død, smerte og tap … og endå meir sinne, som i sin tur fører til fleire terrorhandlingar og nye terrororganisasjonar.

Det kan ikkje bli fred for Israel eller for deira okkuperte palestinske område før det er ein rettferdig og gjennomgripande avtale om å etablera ein uavhengig palestinsk stat.

Jesus var fødd i det okkuperte Palestina!

Det kan vera ei betimeleg påminning for oss å reflektera over det faktum at Jesus var fødd i det okkuperte Palestina, i Betlehem på den okkuperte Vestbreidda – der Jødar levde under romersk okkupasjon og ofte opplevde urettferd og brutal kollektiv avstraffing. Det var den romeske okkupasjonsmakta som til slutt skulle piska, slå og krossfesta Jesus.    

Dei fleste av oss gløymer dette når me les det Jesus lærte oss:

-        Elsk din neste som deg sjølv (Mt 19:19 og 22:39; Mark 12,31 og Lk 10,27)

-        Elsk fiendane dykkar og be for dei som forfølgjer dykk (Matt 5,44)

Verkeleg? Korleis kunne Jesus seia noko slikt når landet hans var under militær okkupasjon og undertrykt av framande? Elska romarane? Elska romerske soldatar? Gjera godt mot dei? Gå ei ekstra mil for å hjelpa dei? Gi dei skjorta også, om dei ber om å få kappa di?

I ein slik kontekst, kan det Jesus seier, berre omtalast av jødiske nasjonalistar som forræderi! Kan me sjå kor radikal Jesu lære var, og kor relevant den er i dag? Og det er messianske og palestinske kristne i dag som prøver å leva ut Jesu lære i denne urolege delen av verda.

Kva gjer me med sinnet vårt? 

Sjølvsagt er folk sinte, og med god grunn, på grunn av det som skjer i det såkalla Heilage Landet. Jesus var også sint på korrupsjon og urettferd – til den grad at han med vald velta borda til pengevekslarane i tempelet.      

Men sinnet vårt mot urettferda må ikkje føra oss inn i synd, inn i hat og ønske om hemn. Til og med den 85 år gamle kvinna som nyleg blei frigitt av Hamas sa til pressa etterpå at «hat er ikkje svaret». Me er kalla til å hata synda men elska syndaren!

Dei seier at det første offeret i krig, er sanninga. Me treng å innsjå at begge sider i den pågåande konflikten kjempar for hjarte og tanke internasjonalt. Sjølvagt har den israelske staten og den jødiske lobbyen i Nord-Amerika enorme ressursar og brukar dei til å kjøpa alle mulig PR i media, medan palestinarane i Gaza ikkje ein gong har skikkeleg internett-tilgang, og ingen internasjonale nyhetsbyrå har fått tilgang til enklaven.

På grunn av dette må me vera svært forsiktige. Til dømes, kvifor seier alle at bombinga av ein overfylt landsbykafe i Ukraina er eit krigsbrot, medan bombing av sjukehus, skular og kyrkjer i Gaza blir unnskyldt med at «Israel forsvarar seg sjølv»? Før kvart folkemord i historia har alltid offera blitt dehumaniserte. I Nazi-Tyskland før krigen var det jødane som var slike offer. I dag er det palestinarane, og den kollektive avstraffinga me ser i Gaza blir fort ei form for folkemord.

Sinne, skuffelse og ønske om hemn (særleg i ærekulturane i Midtausten) er normale svar på den smerten og lidinga me ser på begge sider av denne konflikten. Men som truande og som etterfølgarar av vår Herre Jesus Kristus, er me kalla til å reagera annleis.

Galatarane 5,22 fortel oss at «Andens frukt i våre liv er kjærleik, glede, fred, tolmod, mildskap, godleik, truskap, audmjukskap og sjølvdisiplin. Slike ting er ikkje lova imot!»

Dette er vår modell for korleis me skal leva i slike tider.

 Korleis kan me be for denne situasjonen?

 La oss be om at Gud vil vera nær og openberra seg for dei som sørgjer, er såra og vansira, og som sørger over å ha mista sine kjære.

2.     At Jesu radikale lære om kjærleik og tilgjeving vil bli godt mottatt av alle; og at truande med arabisk og jødisk bakgrunn må ha visdom, mot og høve til å tala inn i situasjonen.

3.     At folk overalt som står opp for sanning og rettferd, må bli høyrde, og ikkje bli sensurerte.

4.     At den globale agendaen ikkje berre vil fokusera på å få ein slutt på valden og dei umiddelbare humanitære behova, men sjå dette som eit vekkarrop for å gå til rota av den pågåande valden, og prøva å finna ei rettferdig og langsiktig løysing på Israel-Palestina-konflikten.     

Innlegget til Dr. Terence Ascott er også delt på NMS sin Midtøstenblogg. 

Be om fred for Det heilage landet

Den avskyelege terroren frå Hamas, der over tusen menneske blei slakta ned i eit blodbad som Israel ikkje har sett maken til sidan holocaust, blir med rette massivt fordømt frå heile den vestlege verda. Sjølv om eg har mykje sympati for saka til det palestinske folket, kan ingenting forsvara regelrett mord av sivile.  

Det er lett å forstå sinnet til det israelske folket i møte med slik terror, og me har naturleg nok full forståelse for at Israel skal kunna forsvara seg. Hamas må avvæpnast, og arbeid for å få til ein rettferdig fred for alle folkegruppene i området må gjenopptakast. Samstundes må me ikkje gløyma alle dei uskuldige sivile som blir offer for bomberegnet frå Israel, og no er det viktig å be om fred for alle som bur i Det heilage landet.

SAT-7 sin direktør, Rita El-Mounayer skriv følgjande i ei pressemelding:

Me i SAT-7 er i djup sjokk og sorg over hendingane me har vore vitne til i Det heilage landet. Me kan knappast forstå smerten, skrekken og tapet som både unge og eldre går gjennom. Tankane våre går til alle dei som står midt oppe i kamphandlingane, særleg dei som for alltid har fått liva sine endra gjennom tapet av sine kjære, eller på grunn av skade eller traume.

SAT-7 følgjer den pågåande krisa, og kanalane våre vil gi støtte til sjåarane, kor enn dei er, gjennom live-sendingar og på sosiale media i denne desperate tida.

Ei mor kontakta oss og sa:

«Borna mine og eg låste oss inne heime. Me skalv av lydane frå rakettane, men fann fred i bøna, i tillit til Guds kjærleig og vern. Be for oss, SAT-7. Me held stadig bønemøter på nettet for å halda saman og finna trøyst.»

Me oppmodar dykk, venner og støttespelarar, om å bli med oss i bøn:

·       Om at kamphandlingane må ta slutt umiddelbart

·       Om trøyst og styrke for alle som er påverka av valden

·       For fred, rettferd og fridom for folkeslaga i Det heilage landet

·       For den kommande generasjonen i heile regionen, at dei skal venda hjarta sitt til fred i staden for vald og hat.

Mine muslimske venner i Egypt har slett ikkje fordømt Hamas. Dei ser berre den eine sida av saka, at muslimar døyr av bombene frå Israel. Dei nemner ikkje at terroristane frå Gaza drap kvinner, barn og gamle i ei valdsbølge som Israel ikkje har sett maken til. I deira auge er blokaden og bombinga av Gaza like gale, og dei som storma over grensa og inn i Israel sist laurdag, dei er heltar, fridomskjemparar og martyrar. «Å Gud, gi ære til islam og muslimane, vanær vantrua og dei vantruande, og øydelegg trua sine fiendar», ber dei.

Heller ikkje Al-Azhar har fordømt Hamas sine terrorhandlingar. Al-Azhar er det eldste universitetet i Egypt, og eit av dei mest prestisjefylte islamske utdanningsstadene. Det var opprinneleg ein shia-islamsk institusjon, men er no eit viktig sunni-islamsk senter. Noverande «Sheikh al-Azhar» (rektor) Ahmed el-Tayeb gav laurdag uttrykk for støtte til motstandenfrå det palestinske folket og «martyrane deira», og sa at det internasjonale samfunnet må slutta å vera dobbeltmoralske i møte med den israelsk-palestinske konflikten. I ein artikkel om drapa på to israelske turistar i Alexandria skriv nettavisa Mada Masr søndag at utsegnene frå Al-Azhar har sett egyptiske styresmakter i forlegenhet.

Egyptiske styresmakter har samarbeidd med Israel om blokaden av Gaza, og er svært lite interesserte i å sleppa hordar av Hamas-tilhengarar over grensa inn i Egypt, noko som kan utgjera ein fare for destabilisering av landet. Nord-Sinai har allereie vore eit stort problem for president Sisi, og det vil ikkje bli betre dersom grensene blir opna. Derfor er det viktig for Egypt å prøva så godt dei kan å roa gemytta ned. Samtidig set Egypt i verk tiltak for å førebu seg på flyktningar frå Gaza. Sjukehus, skular, matdistributørar og bensinstasjonar blir sett i beredskap i nærliggande byar, og det ligg føre ein plan for å setta opp teltleirar i området.  

Det finst ingen enkle svar på konfliktane i Midtausten. Det veit me etter så mange år med forsøk på fredsforhandlingar. Eller – det finst enkle svar, men dei enkle svara inneber at det eine folket må vika og overlata landet til andre. Og så enkelt er det ikkje.