Mediemisjon i Midtausten

Det siste året har eg vore så heldig at eg har fått sendetid i den kristne lokalradioen her på Sunnmøre. Radio Sunnmøre har intervjua meg om NMS sitt misjonsarbeid i Midtausten, og eg har fått delt om mykje av det me er med på i lag med våre lokale samarbeidsorganisasjonar. I det siste intervjuet kommenterer eg først den politiske situasjonen i Midtausten, før eg fokuserer på Middle East Media, som har vore til stades i denne turbulente delen av verda i 50 år. Det starta i Libanon i 1975, men flytta til eit fredelegare land då borgarkrigen braut ut same året. Dette er organisasjonen me arbeidde for då me var utsendingar for NMS til Midtausten for mange år sidan. 

 Høyr intervjuet i Radio Sunnmøre her:   Den politiske situasjonen i Midtausten 

Sæle dei som skapar fred

Det er lite som engasjerer folk i Midtausten meir enn krigen i Gaza for tida. Det gjeld også dei kristne. Og sjølv om mange forstår sinnet til israelarane på grunn av terrorangrepet frå Hamas den 7. oktober, overskyggar no den omfattande bombinga av Gaza dette. Tusenvis av sivile – mange av dei born, kvinner, eldre og sjuke – er blitt offer for den israelske krigføringa, og fortvilinga er no stor.

Av NMS sine ulike partnarar i Midtausten, er det Sat-7 som er nærast til å bidra direkte med noko positivt inn i dagens krigssituasjon. Heilt sidan konflikten blussa opp, har Sat-7 hatt aktualitetsprogram der dei tar opp konflikten, og legg vekt på å formidla håp midt i ein umogleg situasjon.

Den 20. oktober hadde studioa i Kairo og Beirut ei felles to timar lang live-sending over fleire kanalar, inkludert Facebook og YouTube.  «Formålet med programmet var å vera ei motstemme mot dei massive negative nyhetene, løgnene, all døden og smerten som gjennomsyrar media i dag» sa Marianne Awaraji frå Libanon. «I staden ville me styrka livet, håpet og freden som me berre finn i Jesus Kristus».

Kvar tirsdag kveld sender den arabiske SAT-7-kanalen aktualitetsprogrammet «Different Angle». Der tar dei opp nokre av dei viktigaste nyhetshendingane i veka før, eller det som rører seg i sosiale media, og gir sjåarane ein mulighet til å reflektera rundt desse sakene. Naturleg nok er det krigen i Gaza som har prega desse sendingane dei siste vekene.   

Sat-7 har også eitt av studioa sine i Beirut i Libanon, eit land som står i stor fare for å bli dratt inn i krigen dersom Hizbollah utvidar angrepa sine mot Israel. Dei fleste politikarane i Libanon prøver det dei kan å få Hizbollah til å avstå frå krigshandlingar, men Hizbollah er sterkare enn sentralstyresmaktene.  

Elles er det andre arabiske røyster som også er svært krasse i sin kritikk mot Hamas. Til dømes sa den egyptiske journalisten og TV-kjendisen Ibrahim Essa på at Hamas er ein forbrytar mot det palestinske folket. I programmet «Al-Qahira wal-nas» («Kairo og folket») den 18. oktober sa han følgande: «Hamas har kontrollert og styrt Gaza sidan 2007. På desse 16 åra har Hamas bygd to Gaza-striper: Det Gaza som ligg over jorda, som me kjenner, og det Gaza som ligg under jorda, lagd av tunnellar. Tenkte de ikkje på å bygga bomberom? Berre eitt bomberom? Eitt! Tusenvis av kilometer med tunnellar har de bygd, men denne organisasjonen har unngått å gi det palestinske folket eit einaste bomberom. På 16 år har de engasjert det palestinske folket i 7-8 krigar, og de har ikkje laga eitt einaste bomberom til dei. De kunne ha berga familiar og born frå døden. Så kven er det som utfører brotsverk mot det palestinske folket?»

Terence Ascott, grunnleggaren av Sat-7 som har budd og arbeidd 50 år i Midtausten skriv i eit innlegg om krigen i Gaza at sjølv om me kan ha gode grunnar til å vera sinte, både på Hamas og på Israel, så må me læra å elska fiendane våre. «Sinne, skuffelse og ønske om hemn (særleg i ærekulturane i Midtausten) er normale svar på den smerten og lidinga me ser på begge sider av denne konflikten. Men som truande og som etterfølgarar av vår Herre Jesus Kristus, er me kalla til å reagera annleis. Galatarane 5,22 fortel oss at «Andens frukt i våre liv er kjærleik, glede, fred, tolmod, mildskap, godleik, truskap, audmjukskap og sjølvdisiplin. Slike ting er ikkje lova imot!» Dette er vår modell for korleis me skal leva i slike tider.»

Mange vanskelege spørsmål

Palestina-spørsmålet er utruleg komplisert. Jødane har rett på eit trygt land der dei har sine kulturelle røter. Men palestinarane føler seg med rette pressa ut av landet dei har budd i gjennom hundrevis av år, nokre med røter tilbake til dei første kristne. Dei kristne palestinarane reknar seg også som Abrahams born, og som greiner på Israels vintre, og kjenner like sterk tilknytning til landet. I Gaza er det rundt 1100 kristne, av ein befolkning på over 2 millionar. Dei ønskjer å leva i fred der dei bur, og samlast i kyrkjene sine. Men det er ekstremistane på både jødisk og arabisk side som hissar til krig. 

Dei siste vekene har mange tatt til orde for ein tostatsløysing igjen. Men er det realistisk, når det er så lite land igjen til palestinarane? Og vil det vera realistisk for jødiske israelarar å gå med på ei demokratisk einstatsløysing der dei risikerer å komma i mindretal dersom palestinske flyktningar får rett til å venda tilbake?

Kan Israel gå med på våpenkvile før terrororganisasjonen er nedkjempa? Etter folkeretten har dei rett til å nedkjempa Hamas, men dei har også plikt til å ta vare på sivilbefolkninga mens dei krigar, og det ser me er ikkje lett. Dei sivile tapa i denne krigen ser ut til å vera mykje større enn då allierte styrkar nedkjempa IS i Mosul og i Raqqa for nokre år sidan. Hamas er feige og gøymer seg mellom sivile, men gir det Israel rett til å drepa hundrevis av sivile for å få has på éin Hamas-leiar? Dei kristne har søkt tilflukt i kyrkjene, men ikkje ein gong der er dei trygge for bombene.

Som kristne kan me ikkje la vera å arbeida for fred i Det heilage landet, som elles i verda. Det er farleg å demonisera den eine folkegruppa og tru at den einaste løysinga ligg i å fjerna dei frå kartet. Me er etterfølgjarar etter ein som me kallar Fredsfyrsten, som me trur ein dag skal komma tilbake for å etablera evig fred. Men i mellomtida er det han som kallar oss til å leva i fred med alle og elska vår neste:

«Sæle dei som skapar fred, dei skal kallast Guds born» (Matt 5,9).

 

Terence Ascott om konflikten i Gaza

Dr Terence Ascott er godt kjend av alle som er glad i den kristne TV-kanalen SAT-7, som han grunnla i 1996, og som NMS har vore med å støtta sidan starten. Han har også i mange år vore engasjert i MEM, Middle East Media, som er den første misjonsorganisasjonen NMS fekk eit  samarbeid med i Midtausten for meir enn 30 år sidan. Han er engelsk, men har budd i Midtausten det meste av livet, både i Jerusalem, Beirut, Kairo og på Kypros, der SAT-7 har hovudadministrasjonen sin. 

Denne veka fekk eg høve til å lytta til han, og her deler han med oss tankane sine om konflikten i Gaza: 

Hamas sine grusomme drap og bortføringar av hundrevis av israelarar den 7. oktober kan ikkje på nokon måte forsvarast. Men kvifor det hende, det er forståeleg og føreseieleg, om me tenkjer på dei siste femti åra med konflikt, og okkupasjonen og konfiskeringa av palestinsk land, heimar og forretningar, noko som er blitt ignorert så lenge.  

Sameleis kan me forstå at israelarane reagerer med sinne på dei skrekkelege hendingane den 7. oktober. Likevel kan ikkje Israel sitt svar forsvarast. Israelske luftangrep har drepe og såra tusenvis av born, i tillegg til alle andre sivile, inkludert kvinner. Om ikkje forsyningar av vatn, mat, medisin, elektrisitet og drivstoff blir brakt inn raskt, og om det ikkje blir ein slutt på bombinga, vil mange, mange fleire sivile døy – menn, kvinner og born.  

Dagens situasjon er ei kollektiv avstraffing av 2,3 millionar palestinarar. Mange av dei var allereie flyktningar og budde i leirar i Gaza. La oss vera tydelege: Dette er, som mange av verdas leiarar har sagt, eit krigsbrot.

Og kor er det håp om ein slutt på denne valden, når begge sider vil ha hevn – og vil ha eit hovud for eit auge, ein arm for ein finger? Held denne spiralen fram, vil det berre bli meir død, smerte og tap … og endå meir sinne, som i sin tur fører til fleire terrorhandlingar og nye terrororganisasjonar.

Det kan ikkje bli fred for Israel eller for deira okkuperte palestinske område før det er ein rettferdig og gjennomgripande avtale om å etablera ein uavhengig palestinsk stat.

Jesus var fødd i det okkuperte Palestina!

Det kan vera ei betimeleg påminning for oss å reflektera over det faktum at Jesus var fødd i det okkuperte Palestina, i Betlehem på den okkuperte Vestbreidda – der Jødar levde under romersk okkupasjon og ofte opplevde urettferd og brutal kollektiv avstraffing. Det var den romeske okkupasjonsmakta som til slutt skulle piska, slå og krossfesta Jesus.    

Dei fleste av oss gløymer dette når me les det Jesus lærte oss:

-        Elsk din neste som deg sjølv (Mt 19:19 og 22:39; Mark 12,31 og Lk 10,27)

-        Elsk fiendane dykkar og be for dei som forfølgjer dykk (Matt 5,44)

Verkeleg? Korleis kunne Jesus seia noko slikt når landet hans var under militær okkupasjon og undertrykt av framande? Elska romarane? Elska romerske soldatar? Gjera godt mot dei? Gå ei ekstra mil for å hjelpa dei? Gi dei skjorta også, om dei ber om å få kappa di?

I ein slik kontekst, kan det Jesus seier, berre omtalast av jødiske nasjonalistar som forræderi! Kan me sjå kor radikal Jesu lære var, og kor relevant den er i dag? Og det er messianske og palestinske kristne i dag som prøver å leva ut Jesu lære i denne urolege delen av verda.

Kva gjer me med sinnet vårt? 

Sjølvsagt er folk sinte, og med god grunn, på grunn av det som skjer i det såkalla Heilage Landet. Jesus var også sint på korrupsjon og urettferd – til den grad at han med vald velta borda til pengevekslarane i tempelet.      

Men sinnet vårt mot urettferda må ikkje føra oss inn i synd, inn i hat og ønske om hemn. Til og med den 85 år gamle kvinna som nyleg blei frigitt av Hamas sa til pressa etterpå at «hat er ikkje svaret». Me er kalla til å hata synda men elska syndaren!

Dei seier at det første offeret i krig, er sanninga. Me treng å innsjå at begge sider i den pågåande konflikten kjempar for hjarte og tanke internasjonalt. Sjølvagt har den israelske staten og den jødiske lobbyen i Nord-Amerika enorme ressursar og brukar dei til å kjøpa alle mulig PR i media, medan palestinarane i Gaza ikkje ein gong har skikkeleg internett-tilgang, og ingen internasjonale nyhetsbyrå har fått tilgang til enklaven.

På grunn av dette må me vera svært forsiktige. Til dømes, kvifor seier alle at bombinga av ein overfylt landsbykafe i Ukraina er eit krigsbrot, medan bombing av sjukehus, skular og kyrkjer i Gaza blir unnskyldt med at «Israel forsvarar seg sjølv»? Før kvart folkemord i historia har alltid offera blitt dehumaniserte. I Nazi-Tyskland før krigen var det jødane som var slike offer. I dag er det palestinarane, og den kollektive avstraffinga me ser i Gaza blir fort ei form for folkemord.

Sinne, skuffelse og ønske om hemn (særleg i ærekulturane i Midtausten) er normale svar på den smerten og lidinga me ser på begge sider av denne konflikten. Men som truande og som etterfølgarar av vår Herre Jesus Kristus, er me kalla til å reagera annleis.

Galatarane 5,22 fortel oss at «Andens frukt i våre liv er kjærleik, glede, fred, tolmod, mildskap, godleik, truskap, audmjukskap og sjølvdisiplin. Slike ting er ikkje lova imot!»

Dette er vår modell for korleis me skal leva i slike tider.

 Korleis kan me be for denne situasjonen?

 La oss be om at Gud vil vera nær og openberra seg for dei som sørgjer, er såra og vansira, og som sørger over å ha mista sine kjære.

2.     At Jesu radikale lære om kjærleik og tilgjeving vil bli godt mottatt av alle; og at truande med arabisk og jødisk bakgrunn må ha visdom, mot og høve til å tala inn i situasjonen.

3.     At folk overalt som står opp for sanning og rettferd, må bli høyrde, og ikkje bli sensurerte.

4.     At den globale agendaen ikkje berre vil fokusera på å få ein slutt på valden og dei umiddelbare humanitære behova, men sjå dette som eit vekkarrop for å gå til rota av den pågåande valden, og prøva å finna ei rettferdig og langsiktig løysing på Israel-Palestina-konflikten.     

Innlegget til Dr. Terence Ascott er også delt på NMS sin Midtøstenblogg. 

Be om fred for Det heilage landet

Den avskyelege terroren frå Hamas, der over tusen menneske blei slakta ned i eit blodbad som Israel ikkje har sett maken til sidan holocaust, blir med rette massivt fordømt frå heile den vestlege verda. Sjølv om eg har mykje sympati for saka til det palestinske folket, kan ingenting forsvara regelrett mord av sivile.  

Det er lett å forstå sinnet til det israelske folket i møte med slik terror, og me har naturleg nok full forståelse for at Israel skal kunna forsvara seg. Hamas må avvæpnast, og arbeid for å få til ein rettferdig fred for alle folkegruppene i området må gjenopptakast. Samstundes må me ikkje gløyma alle dei uskuldige sivile som blir offer for bomberegnet frå Israel, og no er det viktig å be om fred for alle som bur i Det heilage landet.

SAT-7 sin direktør, Rita El-Mounayer skriv følgjande i ei pressemelding:

Me i SAT-7 er i djup sjokk og sorg over hendingane me har vore vitne til i Det heilage landet. Me kan knappast forstå smerten, skrekken og tapet som både unge og eldre går gjennom. Tankane våre går til alle dei som står midt oppe i kamphandlingane, særleg dei som for alltid har fått liva sine endra gjennom tapet av sine kjære, eller på grunn av skade eller traume.

SAT-7 følgjer den pågåande krisa, og kanalane våre vil gi støtte til sjåarane, kor enn dei er, gjennom live-sendingar og på sosiale media i denne desperate tida.

Ei mor kontakta oss og sa:

«Borna mine og eg låste oss inne heime. Me skalv av lydane frå rakettane, men fann fred i bøna, i tillit til Guds kjærleig og vern. Be for oss, SAT-7. Me held stadig bønemøter på nettet for å halda saman og finna trøyst.»

Me oppmodar dykk, venner og støttespelarar, om å bli med oss i bøn:

·       Om at kamphandlingane må ta slutt umiddelbart

·       Om trøyst og styrke for alle som er påverka av valden

·       For fred, rettferd og fridom for folkeslaga i Det heilage landet

·       For den kommande generasjonen i heile regionen, at dei skal venda hjarta sitt til fred i staden for vald og hat.

Mine muslimske venner i Egypt har slett ikkje fordømt Hamas. Dei ser berre den eine sida av saka, at muslimar døyr av bombene frå Israel. Dei nemner ikkje at terroristane frå Gaza drap kvinner, barn og gamle i ei valdsbølge som Israel ikkje har sett maken til. I deira auge er blokaden og bombinga av Gaza like gale, og dei som storma over grensa og inn i Israel sist laurdag, dei er heltar, fridomskjemparar og martyrar. «Å Gud, gi ære til islam og muslimane, vanær vantrua og dei vantruande, og øydelegg trua sine fiendar», ber dei.

Heller ikkje Al-Azhar har fordømt Hamas sine terrorhandlingar. Al-Azhar er det eldste universitetet i Egypt, og eit av dei mest prestisjefylte islamske utdanningsstadene. Det var opprinneleg ein shia-islamsk institusjon, men er no eit viktig sunni-islamsk senter. Noverande «Sheikh al-Azhar» (rektor) Ahmed el-Tayeb gav laurdag uttrykk for støtte til motstandenfrå det palestinske folket og «martyrane deira», og sa at det internasjonale samfunnet må slutta å vera dobbeltmoralske i møte med den israelsk-palestinske konflikten. I ein artikkel om drapa på to israelske turistar i Alexandria skriv nettavisa Mada Masr søndag at utsegnene frå Al-Azhar har sett egyptiske styresmakter i forlegenhet.

Egyptiske styresmakter har samarbeidd med Israel om blokaden av Gaza, og er svært lite interesserte i å sleppa hordar av Hamas-tilhengarar over grensa inn i Egypt, noko som kan utgjera ein fare for destabilisering av landet. Nord-Sinai har allereie vore eit stort problem for president Sisi, og det vil ikkje bli betre dersom grensene blir opna. Derfor er det viktig for Egypt å prøva så godt dei kan å roa gemytta ned. Samtidig set Egypt i verk tiltak for å førebu seg på flyktningar frå Gaza. Sjukehus, skular, matdistributørar og bensinstasjonar blir sett i beredskap i nærliggande byar, og det ligg føre ein plan for å setta opp teltleirar i området.  

Det finst ingen enkle svar på konfliktane i Midtausten. Det veit me etter så mange år med forsøk på fredsforhandlingar. Eller – det finst enkle svar, men dei enkle svara inneber at det eine folket må vika og overlata landet til andre. Og så enkelt er det ikkje. 

Forsvar for trusfridom i Midtausten

I eit land i Nord-Afrika blei ein ung mann arrestert og skulda for fråfall frå islam. Obligatorisk straff for dette er døden. Dette er ei av sakene som Middle East Concern (MEC) har jobba med i det siste. Eg er i Aten på medlemsmøte i organisasjonen som NMS har vore medlem i sidan 1999. Saka til den nordafrikanske mannen er ei av om lag 300 saker som MEC jobbar med gjennom eit år, i samarbeid med andre organisasjonar. Nokre saker blir løyst fort, andre kan dra ut i lang tid. Heldigvis er han no i praksis ein fri mann. Det nyttar å gjera ein innsats for kristne som blir forfylgde for trua si.  

Eg skriv dette på flyplassen på veg heim. I går ettermiddag var eg turist i den greske hovudstaden eit par timar, og tok den obligatoriske turen opp på Akropolis for å sjå på ruinane av gamle tempel. Eg fekk klatra opp på Areopagos, ein fjellknaus like nedanfor, der apostelen Paulus i si tid hadde den berømte talen sin til dei atenske mennene. Han hadde rusla omkring i byen og sett på alle heilagdomane, og funne eit altar der det stod skrive: ‘For ein ukjend Gud’». Det som de tilbed utan å kjenna, er det eg forkynner dykk (Apg 17,23).

Ein av dei andre deltakarane på medlemsmøtet i MEC fortalde meg om eit tilfeldig møte han hadde hatt med ein muslimsk mann i eit anna land. Denne hadde først snakka varmt om islam som den sanne religionen, og min venn hadde ikkje sagt imot, men berre sagt at han kunne fortelja han om Jesus, som kunne gi han ekte fred. Då opna den andre seg opp og sa han hadde hatt ein draum. Fleire gonger den same draumen. Han hadde sett profeten, og han var omgitt av mørke og frykt. Så hadde han sett ein lysande skikkelse, og han forstod at det var Isa al-Masih – Jesus Kristus. «Her er me to i ein storby på fleire millionar» sa min venn. «Trur du det er tilfeldig at me møttest her i dag?» Så fekk dei ein fin åndeleg samtale om Jesus og den fred han kan gi til alle som trur på han. 

Det er mange slike og liknande møte som skjer i dag over heile verda. Sakte veks det fram ei kyrkje av nye truande mange stader, også i det som har vore kjerneområda til islam i fjorten hundre år. Det er mange grunnar til det. Evangeliet er no tilgjengeleg for folk på ein heilt annan måte enn før gjennom TV, internett og sosiale media. Ufridom og politisk undertrykking frå islamistiske retningar har gjort at mange søker eit alternativ til den religionen dei har vakse opp med. Dette ser me tydeleg både i Iran, Syria, Afghanistan og andre land.

Dei som kjem til tru på Jesus, får ofte problem, både med sin eigen familie, på arbeidsplassen og med styresmaktene. Då har dei behov for hjelp, og det er dette MEC jobbar med. Organisasjonen blei stifta for om lag 30 år sidan, på initiativ frå arabiske kyrkjer som såg behovet. Sidan den gongen har talet på menneske som har komme til tru på Jesus auka stort, og dermed er det også eit aukande behov for hjelp. Heldigvis er det ikkje alle som opplever like store problem som han som risikerte dødsstraff. Mange av sakene som MEC jobbar med, er mindre dramatiske, og dei er ikkje alltid relatert til islam.   

I Israel har MEC gitt støtte til ein messiansk organisasjon (jødar som trur Jesus er Messias) som ikkje fekk den skattefridomen dei hadde krav på, fordi ein ekstremistisk ortodoks jøde sat i ein nøkkelposisjon og nekta dei denne økonomiske støtten. Etter fleire år i ulike rettsinstansar nådde dei fram i høgsterett, og saka er avslutta.

Ei sak som ikkje er avslutta, er frå Libya, og gjeld ein mann som er dødsdømt for fråfall frå islam. Libya er eit land som blei kasta ut i kaos under den såkalla «arabiske våren» i 2011. Etter eit opprør mot president Muammar Gaddafi, gjekk NATO-styrkar – inkludert norske – til massive flyåtak mot landet, og det endte med at Gaddafi blei drepen. (Norge var altså medansvarleg for dette kaoset, som også har spreidd seg sørover til Mali.) Seinare har det vore borgarkrig og ulike forsøk på å få i gang nasjonal einskap, men det har vist seg svært vanskeleg, og lokal milits har stor makt. Ein slik milits vest i landet arresterte ein ung mann som hadde konvertert til kristendommen for fire år sidan. Den lokale domstolen har skulda han for fråfall med utgangspunkt i ei lov frå perioden 2012-2014, og ifølge denne lova er det dødsstraff for fråfall. Den nasjonale regjeringa har kansellert lovene frå denne perioden, men på grunn av interne maktkampar er domstolane frie til å velja kva lover dei vil ta utgangspunkt i.  Den unge kristne mannen blei også pålagd å kunngjera dommen i ei lokal avis og ein nærradiostasjon. Han måtte også henga oppslag utanfor huset sitt, og han fekk ikkje ha advokat under rettssaka.  

Saker som dette, og mange andre, viser kor viktig det er med organisasjonar som Middle East Concern, som kan tala minoritetane sin sak når ingen andre gjer det. MEC har ein liten stab, men brukar det dei har av ressursar til å gi støtte til dei som er forfylgde fordi dei er, eller er blitt følgjarar av Jesus.