Presten med den ville draumen

Pastor John Samy, Maher Rizkallah og underteikna ved tomten.

«Du er ein gal prest! Vil du begynna på nytt ein ny plass no når du har brukt ein mannsalder på å bygga opp denne store kyrkjelyden frå ingenting? Du kunne slappa av og ha det trygt resten av livet, og så tar du ein ny jobb med ein brøkdel av inntekta du har no?» Slik reagerte dei i kyrkja då pastor John Samy bestemte seg for å planta ny kyrkjelyd i Kairo. Kanskje kan me vera med på å realisera draumen hans.

Eg kjenner pastor John frå den tida han var ung pastor i Omraniyya, ein folkerik bydel i storbyen ved Nilen. Eg møtte han i samband med arbeidet mitt i ungdomsbladet «Magalla», der han var med som frivillig rådgjevar for redaksjonen, og han inviterte meg til å preika i kyrkja hans eit par gonger.

No har 55-åringen doktorgrad i teologi, og har vore leiar for kyrkjeplantingsavdelinga i Nilsynoden, Den evangeliske kyrkja i Egypt. Etter 27 år i same kyrkjelyd valde han å bli hyrde for ein mindre kyrkjelyd i Maadi, sør i byen, og dei tar no sikte på nybrottsarbeid i Zahraa el-Maadi, ein ny bydel like ved ørkenen. Området har lenge vore tilhaldsstad for zabalinane, søppelhentarane, som lever av å samla og resirkulera det andre kastar. Då me budde i Kairo for mange år sidan, var det zabalinane frå Zahraa el-Maadi som henta søppelet vårt med eselkjerre kvar veke. I dag er området blitt ein ny bydel der mange frå middelklassen kjøper leilighet.  Pastor John sin draum er å bygga opp ein kyrkjelyd med plass for alle samfunnsklassar, der dei som har meir kan hjelpa dei aller fattigaste, slik at livet blir betre for dei.

Staten har gitt kyrkjetomt

I dag er den vesle kyrkjelyden utan eige kyrkjebygg, og har inntil vidare fått låna lokale i den katolske kyrkja. Men dei har fått beskjed om at dei snart må ut derfrå, og treng ein eigen stad å samlast. Heldigvis har dei fått tildelt eit mål jord til å bygga kyrkje på, men det er langt opp og fram før eit bygg står på plass. Landmålarar frå Kairo by var ute og målte opp tomten og skreiv ut eit målebrev tidlegare i år. Dette er ein del av politikken til regjeringa til president Sisi, som er ganske positiv til kyrkja, og opptatt av at det skal vera kyrkjer i nye bydelar, ikkje berre moskear.  Planen til pastor John og kyrkjelyden hans er at så snart alle papir og planar er i orden, skal dei gå i gang med å bygga ein mur rundt tomten og få ein vaktmann til å bu der. Det må til for å sikra at ingen andre tar seg til rette og bygger noko på tomten. Så vil dei så snart dei har midlar til det, begynna å bygga, noko enkelt til å byrja med, og så vil dei utvida etter som kyrkjelyden veks.

Folk er viktigare enn kyrkjebygget

Likevel er det ikkje sjølve kyrkjebygningen som er det viktigaste for pastor John, men folket som dei kan tena gjennom å vera til stades i drabantbyen. Her er det mange behov, særleg overfor dei fattigaste, og dei ønskjer å ha ei heilskapleg tilnærming til kyrkjelydsbygginga. Dei som har midlar, skal lærast opp til å gi, og dei som har behov for hjelp, skal få det. Dei fattige treng undervisning helse og personleg hygiene, skulegang for borna. Og alle treng det åndelege budskapet frå evangeliet om Jesus. Men, som pastor John seier det, Jesus var også opptatt av å dekka dei fysiske behova til folket han møtte.

Hundre frivillige

Eg kjem akkurat frå «Use Your Talents»-konferanse i Kamerun, og det fortalde eg pastor John om – korleis kyrkjene i Sentral- og Vest-Afrika var samla for å dela erfaringar om korleis dei kan bruka dei lokale ressursane sine for å utvikla lokalsamfunna sine. Så me snakka litt om kva talent dei har i kyrkjelyden. Dei har no rundt hundre frivillige. Det er t.d. songarar og musikarar, søndagsskulelærarar og barne- og ungdomsleiarar og folk med diakonale oppgåver som er med i besøksteneste. Det er eit godt utgangspunkt for å bygga vidare på kyrkjelyden, men enno er det langt igjen til at dei har råd til å betala det som er gjennomsnittsløna til ein pastor, og pastor John må enno ei stund klara seg med ein god del mindre enn han hadde før han slutta i kyrkjelyden han bygde opp i Omraniyya. «Eg ville ut av komfortsona», seier han, og slik har det blitt.   

Eg håpar at nokre norske kyrkjelydar som har misjonsavtale med NMS om Midtausten, kan vera interesserte i å etablera venskapsband med denne kyrkja, og kanskje kan me få til eit samarbeidsprosjekt med NMS. Personleg vil eg iallfall vera interessert i å følgja med i korleis det går med nybrottsarbeidet ikkje langt frå der me budde for 20-30 år sidan.  

Ny bokhandel i Nye Kairo?

 

I Bibelselskapet i Egypt drøymer dei om å opna ein bokhandel i den nye hovudstaden som er under bygging aust for Kairo. Dei vil i så fall få eit strategisk bibelsenter plassert midt i handlesenteret i Nye Kairo, ein bydel på størrelse med Singapore.  

Eg fekk nylig tilsendt eit nyhetsbrev frå det egyptiske bibelselskapet. Der skriv dei at dei no går mot trenden når dei opnar fleire bokhandlar når mange elles i verda må stenga ned. Nedanfor er teksten til eit innlegg som er lagt ut på NMS sin Midtøstenblogg: 

I Egypt er Bibelselskapet sine bokhandlar mykje meir enn ein stad å kjøpa bøker. Dei er viktige senter som gjer Bibelen synleg og tilgjengeleg i det offentlege rommet. Derfor har dei no nyleg opna bokhandel nr 18 i ein by sør i Egypt, og har planar om å opna ei ny avdeling i den nye hovudstaden som er under utbygging 40-50 kilometer aust for sentrum av Kairo. Ein investor som svært gjerne vil ha ein bibelbutikk i kjøpesenteret sitt, har gitt dei eit svært godt tilbod om ein stad midt i handlesenteret i den nye bydelen.

Nye Kairo – stormannsgalskap eller framtidsretta planlegging?

Etter at president Sisi tok makta i Egypt for snart 10 år sidan, sette han snart i gang stortstilte planar for utbygging. Ikkje berre gravde dei eit nytt løp i Suez-kanalen, men han begynte også å planlegga bygginga av ein ny hovudstad i ørkenen mellom Kairo og Suez. Ein kan sjølvsagt setta spørsmålteikn ved desse planane. Er det uttrykk for ein president som ønskjer å skapa seg eit namn i historiebøkene, eller er det for å letta presset på den tett befolka storbyen ved Nilen?

Den egyptiske hovudstaden har blitt utvida fleire gonger gjennom historia, sidan den arabiske erobraren Amr ibn el-As etablerte hovudstaden Fustat i år 641 e.Kr, like ved festninga Babylon. Denne bydelen blir kalla «Det koptiske Kairo» på grunn av dei mange kyrkjene som ligg på eit lite område.

Godt og vel 300 år seinare erobra dei nordafrikanske shiamuslimske fatimidane Egypt, og grunnla ein ny hovudstad for kalifatet i nærleiken av den gamle. Den nye bydelelen fekk namnet al-Qahira, som tyder «Den sigrande». Det er dette som er det offisielle namnet på hovudstaden den dag i dag, sjølv om egyptarar flest kallar både landet og byen for Masr – eit namn som tyder «garnisonsby». Det har for øvrig same rot som det hebraiske Mitserajim, som er det namnet på Egypt me finn i den hebraiske Bibelen. Det er i denne fatimide-hovudstaden me finn alle dei kjende moskeane i «Islamic Cairo», som t.d. den verdskjende al-Azhar-moskeen.

Seinare er byen utvida i alle retningar og sentrum er blitt modernisert fleire gonger, til altså president Sisi no er i gang med å bygga «Nye Kairo». Den nye hovudstaden blir på størrelse med Singapore, og skal husa om lag seks millionar menneske. Her er lenke til ein film på YouTube om byggeplanane.

Bygginga har ikkje vore utan problem, men arbeidet er godt i gang, og den nye hovudstaden har også fått plass til ei kyrkje. Framleis er det mange kristne rundt om i Egypt som ventar på ein stad der dei kan halda gudsteneste, men presidenten ønskjer å demonstrera eit godt samhald mellom muslimar og kristne, og har aktivt støtta bygging av kyrkjer mange stader. I Nye Kairo fekk han dermed bygd ein ny katedral for den koptisk-ortodokse kyrkja – Kristi fødsels-katedral, eller Cathedral of the Nativity of Christ. Denne blei opna i januar 2019, og er den største kyrkja i Midtausten, med plass til 8000 menneske. Like ved ligg den endå større Al-Fattah al-Alim-moskeen. 

Den offisielle gode tonen mellom staten og den koptiske ortodokse kyrkja står likevel i sterk kontrast til den manglande fridomen til alle som er i opposisjon. Ytringsfridomen har endå dårlegare kår i dag enn før «den arabiske våren» som tok til i 2011, og staten slår hardt ned på meiningsmotstandarar.

NMS si støtte til Bibelselskapet i Egypt går til drift av to butikkar i Kairo sentrum. Dei er som sagt viktige senter for å gjera evangeliet tilgjengeleg for folk. Ein mann kom inn i ein slik butikk ein dag. Han kjende ikkje til kristendomen frå før, men fekk sjå eit vakkert hefte med Bergpreika, med tittelen «Ord som endra verda». Han kjøpte det og tok det med heim for å lesa det. Ei veke seinare kom han tilbake og kjøpte 100 eksemplar for å gi til naboar og venner!

Frå Vågøy til Vågstranda

Legg du turen frå Vågøy i Hustadvika, via Tingvoll, Sunndal, Eidsvåg og Åndalsnes, kan du kjøra innom mellom 20 og 30 kyrkjer. Det gjorde me sist helg, mi kjære kone og eg. Litt vel mange, vil du kanskje seia, men eg er veldig glad for den rundturen. På turen vår stoppa me ved kvar kyrkje me kom til, me tok bilde og gjekk ein runde rundt kyrkja medan me bad ei bøn for bygda og dei som samlast i huset. Bildet er frå Voll kyrkje, ei av dei ti kyrkjene i Rauma kommune, og ei av dei siste på turen vår. Då var me altså innom rundt ein fjerdedel av alle kyrkjene i Møre bispedøme. Kvifor? 

Når eg jobbar på bispekontoret har eg med alle kyrkjene i bispedømet vårt å gjera. Som misjonsrådgjevar har eg mellom anna ansvaret for å oppdatera lista over alle misjonsavtalane i bispedømet. Då er det viktig for meg å sjå bygdene for meg, så dei skal vera meir enn namn på ei liste. No har eg iallfall sett landskapet kyrkjene ligg i. No veit eg kor Straumsnes kyrkje ligg.  Eller Øksendal. Eg ser for meg Eid kyrkje høgt oppe på åssida, eller den vesle, vakre kyrkja på Ålvundeid, ved porten til Innerdalen. Bilde frå alle kyrkjene me var innom, har eg lagt ut på Instagram, og du kan sjå dei her. 

Det eg ikkje veit noko om, er livet innanfor veggene i desse kyrkjene. Kven er det som kjem hit når det er gudsteneste? Kven er det som har sine kjære på gravplassen? Kven har arbeidsplassen sin her? Det håpar eg å få vita meir om etter kvart. Då eg starta i jobben i Molde i februar, hadde eg planane klare for besøk i fleire kyrkjelydar utover våren. Slik blei det jo ikkje. Berre eit par kyrkjelydar fekk eg komma innom før korona-pandemien stengde ned landet, og som så mange andre, blei eg stort sett sitjande på heimekontoret. 

Sjølv om me ikkje kom inn dørene på nokon av kyrkjene - med unntak av Gaustad kapell i Hustadvika, var det artig å sjå eit par lokale tiltak: I Hustadvika hadde dei laga til "Kirketur" med ein rebus. Her skulle dei som besøkte kyrkjene setta saman ord frå kvar kyrkje til eit bibelvers. I Rauma hadde dei laga ein eigen "Kirke Stikk UT!", med eit klippekort over alle dei ti kyrkjene i kommunen. Kanskje ein ide for fleire kommunar i bispedømet vårt?