Kristent fellesskap for afghanarar

 

«Gud bringer afghanarar og andre muslimar til oss. Dei kjem frå område i verda der misjonærane ikkje kan reisa, men no står dei ved dørstokken vår,»

Ein dag i desember har eg avtalt eit spennande møte. Ved julegrana på Sankten møter eg Naqib frå afghanistan og den norske kona hans, Inger-Anne, og me går i lag opp på NMS-kontoret for ein kopp kaffi og ein prat.

Naqib brenn for å dela trua si på Jesus med andre afghanarar, og han fortel meg historia si. Det var mor hans som først kom til tru på Jesus, heime i Afghanistan, og så begynte han også å følgja Jesus. I lag med andre landsmenn bygde dei opp eit kristent arbeid i heimlandet, men etter at Taliban fekk større makt, måtte dei reisa derfrå. Som flyktning i Hellas møtte han Inger-Anne. Dei gifta seg, og no bur dei i Ålesund og er aktive i menigheten Ålesund Vineyard i Spjelkavika. Naqib ventar enno på papir for å kunna arbeida, men på fritida si gjer han det han kan for å bygga eit kristent nettverk for afghanarar i Skandinavia.

Visjonen deira er å sjå eit levande kristent fellesskap for afghanarar slå rot i Skandinavia. Dei vil styrka dei som allereie er komne til tru og ønska velkommen dei som er søkande. Slik vil dei bygga fellesskap der menn og kvinner kan møta Jesu kjærleik og veksa i trua. Me lever i ei tid der folkeslaga er på flyttefot. No kjem det mange afghanarar og muslimar til Skandinavia og heile Europa, og det gir oss eit høve for oss til å delta i det Gud gjer mellom folkeslaga.

For å oppnå det vil dei etablera kyrkjer og husfellesskap over heile Skandinavia, arrangera leirar og samlingar og undervisa leiarar. Dei vil også nå ut til afghanarar og andre muslimar som ønskjer å vita meir om den kristne trua.   

«Gud bringer afghanarar og andre muslimar til oss. Dei kjem frå område i verda der misjonærane ikkje kan reisa, men no står dei ved dørstokken vår,» seier Naqib.  No har kyrkjene her i Skandinavia eit unikt høve til å ønska dei velkommen og dela evangeliet med dei. Han ser gjerne at fleire blir med han i dette arbeidet. 

"Borna våre er det viktigaste for oss"

Orda kjem frå ei ung mor som er syrisk flyktning. Flyktningleiren ligg i utkanten av ein av byane i Bekaa-dalen, aust i Libanon. 

Syrisk flyktning, ansiktet gjort ugjenkjenneleg vha. KI.

 Grensa til Syria er berre ein kort kjøretur unna. Utanfor ein konteiner like ved vegen står ei som eg trur er ei tenåringsjente og ventar på oss. Ho inviterer oss inn i konteineren, som viser seg å vera heimen til ein syrisk familie. Dei har det betre enn mange andre, som må ta til takke med telt. Konteineren er delt inn i fleire rom: Ein gang, eit lite kjøken og eit kombinert soverom og stove. Me tar respektfullt av oss skorne og blir leda gjennom gangen og inn i stova. Den er overraskande fin og ryddig. Golvet er teppelagt, og vegger og tak er dekka av stoff. I eine hjørnet står ei dobbeltseng, og elles er det madrasser langs veggene. Midt på golvet står ein oljeovn. Den blir god å ha når vinteren set inn. Me set oss ned på madrassene og får servert ein kopp krutsterk arabisk kaffi, og høyrer korleis det står til med dei. 

«Tenåringsjenta» viser seg å vera eldre enn eg trudde, kanskje midt i tjueåra. Eg får høyra at ho er mor til fem barn, og at ho er gravid med den sjette. Søster hennar, som sit attmed henne, har også fleire born. Dei har gifta seg tidleg, slik det er vanleg der dei kjem frå. Nokre kanskje heilt ned i 13-årsalderen.  

Me som besøker denne heimen er, utanom meg, eit team frå organisasjonen Jossour: Eit egyptisk ektepar med den halvtår gamle sonen deira, og ei ung syrisk flyktningkvinne. Ho har vore i Libanon eit par år og er blitt kjent med Jesus og den kristne trua gjennom arbeidet til Jossour. Misjonærane frå Egypt, Kero og Merit, driv senteret «Hayat» (Liv) der unge kvinner får læra seg praktiske skills, som t.d. å sy, slik at dei kan få litt inntekter. «Nora» fortel at ho følte seg heilt forlaten av Gud då ho flykta. Men på Hayat-senteret fekk ho ny tru på at Gud var glad i henne, og at ho hadde verdi som menneske. Det er berre kort tid sidan ho fortalde at ho ville tru på Jesus, men ho går framleis med hijab, som andre med muslimsk bakgrunn.

Medan me drikk kaffi, fortel flyktningane korleis dei har det. Livet er ikkje så lett, og dei er redde for å frysa no når vinteren snart set inn. Dei har lite pengar til å kjøpa fyringsolje for.  Om natta må dei stå opp og kosta snø av taket, så det ikkje skal rasa saman, for konteineren har ikkje skikkeleg tak.

Det er eit år sidan den forhatte presidenten Bashar al-Assad blei styrta, etter mange år med borgarkig, og Syria vender gradvis tilbake til ein slags normalitet. «Er det nokon som har reist tilbake til Syria?» spør me. «Ja, nokre har gjort det, men dei angra, for det er ingenting for oss der lenger,» svarar mor i huset. Nokre av flyktningane som har returnert til Syria har tatt seg tilbake illegalt over grensa igjen for å finna arbeid, men det er dyrt å betala grenselosane, og mange må bli verande i Syria og prøva å gjera det beste ut av situasjonen. 

Flyktningane er ikkje populære i Libanon. Sidan borgarkrigen braut ut i 2011, har det vesle landet, som er mindre enn Møre og Romsdal fylke, tatt imot minst halvannan million syrarar. Det er mykje, med tanke på at landet i seg sjølv har eit folketal på litt over 4 millionar. Libanon har sjølv vore gjennom ei stor økonomisk krise dei siste 5-6 åra. Det har ein svak sentralregjering og er sterkt fragmentert etter mange år med borgarkrig.

«Kva er det viktigaste for dykk akkurat no? Korleis kan me be til Gud for dykk?» spør Kero. «Borna våre er det viktigaste», svarar den eine unge kvinna. Så fortel ho at tanta hennar nett har mista yngste sonen sin. Han blei påkjørt av ein bil. Etter at me har bedt for dei og velsigna heimen deira, blir me inviterte med til heimen som er i sorg. Der tar kona imot oss. Ho er full av sorg og resignasjon, og fortel oss kva som har skjedd. Det vesle rommet er no fullt av familiemedlemmer, og me blir igjen servert nokre dråpar kaffi i små koppar. Me spør kor mange ungar ho har, og ho svarar at om ho hadde hatt hundre born, hadde sorga vore like stor. Eg blir minna om det Jesus fortalde om den eine sauen og dei nittini, og den tanken grip Kero tak i. Han gjenfortel likninga, og seier at så høgt elskar Gud oss, at kvar enkelt er dyrebar i hans auge. Det viser oss kor stor Guds kjærleik er. Så får han lov til å be ei bøn der også, og velsigna familien, før me tar avskil med dei.      

Korleis går det med Dalia i Rafah?

Tidlegare denne våren fortalde den kristne TV-kanalen SAT-7 om 17 år gamle Dalia som hadde flykta frå Nord-Gaza til Rafah i sør. No er eg spent på korleis det går med henne, når den Israelske hæren står klar til det siste angrepet mot Hamas i den tett befolka byen på grensa mot Egypt.  

Det er hjarteskjerande å tenka på alle dei fortvilte menneska som ikkje har nokon stad å søka tilflukt når bomberegnet kjem over dei. Dei siste dagane har det komme meldingar om at Israel i samarbeid med Egypt har førebudd ei masse-evakuering frå Gaza til store teltleirar litt lengre nord, og me kan berre håpa og be om at dette kan skje på ein nokolunde forsvarleg måte. Men når me veit kor lite respekt dei krigande partane har for menneskeliv, er eg ikkje veldig optimistisk.  

Huset til Dalia sin familie i den nordlege delen av Gaza blei øydelagd av krigshandlingane. Derfor flykta dei sørover til onkelen hennar i Rafah. Der har ho, mora og søskena henner opphalde seg i lag med 30 andre slektningar. “Me var heldige”, seier ho, for i andre hus kunne det bu mellom 50 og 100 menneske. Vil dei no klara å komma seg ut av Rafah og i nokolunde sikkerhet utanfor den verste krigssona?  

Dalia gjekk siste året på vidaregåande, og hadde håp om å begynna å studera i utlandet før krigen braut laus. Kva skjer no? Alle universiteta inne i Gaza er utbomba. “Eg vil gjerne læra, og eg vil komma tilbake for å bygga landet mitt”, seier ho. “Alle jenter på min alder har håp. Sjølv har eg lyst til å studera markedsføring”. At ho har forretningstalent, det har Dalia allereie vist. I to år dreiv ho ei nettbedrift som selde klær. Forretningen gjekk bra fram til krigen, men alt blei øydelagd då huset brant ned. Likevel har ho håp: “Om me ikkje har håp, korleis kan me fortsetta å leva? Me skal komma tilbake betre enn før, bygga opp igjen og læra. Sjølv om eg misser dette året, har eg enno tid, og eg kan studera neste år. Me skal bygga opp igjen skulane og universiteta våre. Så lenge det er liv, er det håp!”  

I skrivande stund veit eg ikkje korleis det går med Dalia. Eg kan berre håpa og be om at den komande delen av krigen ikkje må føra til store sivile lidingar.  

Eg har mykje meir på hjarta om konflikten mellom israelarar og palestinarar, men det må bli ein annan gong.  

Gløymde kriser i Midtausten

Foto: Voice of America News (Wikimedia Commons).

Krigen i Gaza er grusom, og har naturleg nok verda si merksemd. Men det må ikkje føra til at me gløymer dei andre krisene i Midtausten. Lokale kyrkjer i fleire land gjer mykje for å ta imot flyktningar. I Libanon samarbeider NMS med egyptiske misjonærar og ein lokal kyrkjelyd for å hjelpa syriske flyktningar.

Verda var i ferd med å gløyma Palestinarane. Saudi-Arabia og Israel var godt i gang med fredsforhandlingar. Så slo Hamas til med det grusomme angrepet inne i Israel den 7. oktober. Dei første dagane viste heile den vestlege verda sympati med Israel, men me visste korleis det ville gå: Israel måtte slå tilbake. Det ville bli ein stygg krig med mange uskuldige offer. Så blei det endå styggare enn nokon hadde forestilt seg. Ein grusom krig med tusenvis av offer og eit heilt folk fordrive frå heimane sine. Denne artikkelen skal ikkje handla om Gaza, men om dei andre konfliktane som no er gløymde.

Kven som har overtaket i krigen på bakken, mellom Israel og Hamas, er tydeleg, men krigen om verda sin sympati er det folket i Gaza som har vunne. Slik sett brukar Hamas den same strategien som PLO brukte på 1970-talet, då dei brukte terror og flykapringar for å få merksemd for saka til det palestinske folket. Folket i Gaza lir, men Hamas har nok lukkast med strategien sin.   

Så til dei grader har dei lukkast, at verda gløymer andre kriser og krigar. Krigen mellom Ukraina og Russland er ikkje lenger førstesidestoff, når frontane mellom dei to landa ser ut til å vera fastlåste, og støtten frå Vesten ser ut til å tørka ut. Men også i Midtausten er det fleire kriser som verda har gløymt, og som framleis inneber eit vedvarande flyktningproblem. Krigen i Yemen, mellom den shiamuslimske houthi-militsen alliert med Iran, og regjeringsstyrkane som er støtta av Saudi-Arabia, har påført folket på sørspissen av den arabiske halvøya ufattelege lidingar sidan konflikten blussa opp igjen for ti år sidan. Borgarkrigen i Sudan har vart mykje kortare, men har ført til ein stor flyktningstraum ut av landet. Kyrkjene i Midtausten spelar ei viktig rolle i å ta imot flyktningane, og NMS støttar no eit prosjekt i Libanon som gir ei hjelpande hand til syriske flyktningar.

Syriske flyktningar i Libanon

Sidan borgarkrigen i Syria starta i 2011, har Libanon tatt imot minst halvannan million syriske flyktningar. Det er svært mykje for eit land med like mange menneske som Norge, men som med sine 10452 kvadratkilometer ikkje er stort større enn Rogaland fylke. Då den moderne staten blei etablert i 1920 i kjølvatnet av første verdskrigen, hadde landet eit kristent fleirtal. I dag er dei demografiske tilhøva endra, men religon spelar framleis ei viktig rolle i politikken, og dannar bakgrunn for borgarkrigen som starta i 1975, etter at PLO hadde etablert seg i Sør-Libanon og forårsaka sterke spenningar mellom ulike folkegrupper i landet.

Det er Bekaa-dalen aust i Libanon som har flest syriske flyktningar samanlikna med folketalet. Der utgjer flyktningane nesten 40% av all innbyggarane. Naturleg nok skapar dette gnisningar mellom libanesarar og flyktningar, sjølv om mange har same religiøs bakgrunn. Syrarane er lite populære i Libanon, sidan Syria okkuperte landet i mange år. Dessverre er ikkje alle kyrkjeleiarane heller like imøtekommande. Den maronittiske (katolske) patriarken Bechara Boutros al-Rai bad t.d. politikarane sørga for å senda dei tilbake. Sist påske sa han i ein tale at dei syriske flyktningane «tappar statens ressursar, forstyrrer den sosiale tryggleiken og konkurrerer med libanesarane om levebrødet». Men ein del lokale kyrkjer prøver å ta imot flyktningane og hjelpa dei til å finna seg til rette i samfunnet. Med utgangspunkt i ei av desse kyrkjene i Bekaa-dalen arbeider to egyptiske misjonærar. Dei er sendt til Libanon av misjonsorganisasjonen Jossour («Bruer»). Dette er ein organisasjon med tilknytning til Puente i Barcelona («Puente» tyder «bru» på spansk).  

Mange i NMS kjenner til kultursenteret Puente i Barcelona, det kristne arbeidet mellom arabiske innvandrarar i Spania. Frå og med 2024 blir arbeidet i Barcelona formelt overført frå NMS sin seksjon Vest-Afrika og Midtausten til Europa og Brasil. Men dei egyptiske misjonærane som driv dette arbeidet er med i eit større misjonsnettverk som driv arbeid i andre land, og frå 2024 vil altså NMS gi støtte til eit liknande prosjekt i Libanon.

Illustrasjonsbilde generert med kunstig intelligens.

I samarbeid med ei lokal evangelisk kyrkje driv dei egyptiske misjonærane eit senter for ungdommar. Dette er eit viktig tilbod for ungdommar frå flyktningfamiliar, særleg for jenter, som føler seg som ei bør for familiane sine. Foreldrene er ofte opptatt av å få gifta dei vekk så snart som mogleg. På senteret får dei til dømes læra seg å sy, slik at dei kan få ei inntekt for familien. I møte med dei kristne som driv dette arbeidet, får dei også oppleva Guds kjærleik.